Je bent bezig met design als je een product of proces bedenkt om een bepaald doel te bereiken. Dat betekent dat alles dat met opzet op een bepaalde manier gaat, ontworpen is.

Victor Papanek gaan in zijn boek Design for the real world nog een stukje verder. Hij zegt dat alle design eigenlijk ook educatie is. Door bewust een proces te ontwerpen, leidt je mensen op in jouw proces. 

Als alles design is, hebben designers dus een enorm grote verantwoordelijkheid. Want de macht die ze hebben kunnen ze ten goede, maar net zo goed te kwade aanwenden. Om te voorkomen dat dat gebeurt, zijn dit wellicht handige vragen die ontwerpers zichzelf kunnen stellen. 

  • Helpt het? 
  • Stuurt het?
  • Bestuurt het? 

Helpt het?

Mijn werk moet het voor de wereld beter maken, anders heeft het geen bestaansrecht. Als mijn gebruikers vinden dat wat ik heb gemaakt helpt, is het goed.

Stuurt het?

Als ontwerper heb je macht; je kunt dingen zo bedenken dat mensen een kant op worden gestuurd. Vaak is dat niet zo positief. Ik vind het bijvoorbeeld heel vervelend dat bol.com me maar blijft vertellen dat er nog iets in mijn boodschappenmandje zit dat ik nog moet afrekenen. (Hallo! Ik wil het niet meer kopen!) Maar ik vind het fijn als mijn agenda een reminder stuurt voor een afspraak. 

Dus sturen is alleen goed als:

  • het op verzoek van de gebruiker is,
  • met een doel dat voor de gebruiker positief is
  • en dat de gebruiker het doorziet en snapt. 

Bestuurt het?

De ontwerper kan ook systemen bedenken waarmee mensen bestuurd worden. Ik vind dat getuigen van een gebrekkig moreel kader. Je moet geen mensen willen besturen. Dat het kan, betekent niet dat je het ook moet doen. 

Wees als Papanek.